Eiwittransitie

Politicus en varkenshouder Svend Age Saltum, personage in de Deense serie Borgen, beweert dat landbouwers troep produceren omdat mensen ernaar vragen. Centraal stond het politiek gespin naar aanleiding van een varkensschandaal. Hoofdpersonage Birgitte Nyborg kan de voedselvergiftiging van haar vriend na het eten van een stuk varkensvlees dat antibiotica bevatte, politiek gebruiken. De serie roept vragen op over de Deense varkenshouderij. Ook in Vlaanderen is de varkenshouderij een hele belangrijke industrie. De grens fictie-realiteit die de serie opzoekt, is dun. Vlaanderen vermijdt de reeële vragen op politiek gebied.

Topchef Kobe Desramaults is een Wervelaar

Bejubeld door Gault Millau, verguisd tot kaviaarmoralist door Piet Vanthemsche. De veelvuldig bekroonde topchef Kobe Desramaults is een man met een missie. Hij wil de mensen weer écht voedsel leren eten: lokaal, seizoensgebonden en ambachtelijk. Tegelijk wijst hij erop dat daar een faire prijs tegenover moet staan voor boer, visser en verwerker.

Enkele passages uit een interview met Desramaults in De Standaard van 8 februari tonen de man op zijn Wervel-best.

De Europese Unie importeert jaarlijks 39 miljoen ton soja, waarvan 20 miljoen ton uit Brazilië. Steeds vaker komt deze soja uit de Braziliaanse Cerrado, een ecosysteem van twee miljoen vierkante kilometer met een biodiversiteit die deze van het Amazonegebied evenaart. In Europa is het belang van de Cerrado nauwelijks gekend. De Cerrado wordt dubbel zo snel ontbost als het Amazonewoud, daarom voerde Wervel samen met een Braziliaanse delegatie actie.

Het actieplan alternatieve eiwitbronnen¹ wil de veehouderij minder afhankelijk maken van ingevoerde soja. Nu torenhoge sojaprijzen de marge van veeboeren doen verdampen, vragen we de Vlaamse overheid en de mengvoederindustrie of er al schot in de zaak zit. Dankzij een financieel duwtje in de rug van de overheid, telen landbouwers de laatste jaren om en bij de 5.000 hectare eiwitrijke gewassen voor hun rundvee. Bijproducten uit de biobrandstof- en voedingsindustrie worden op grote schaal benut als veevoeder. Toch blijven intensieve pluimvee- en varkensbedrijven voorlopig verslingerd aan soja uit Brazilië en Argentinië.[…]

“Wij, VarkenLand” is een creatief onderzoek naar identiteit in West-Vlaanderen in opdracht van de provincie West-Vlaanderen, onder leiding van theatermaker Lucas De Man en filmmaker Gilles Coulier. Het project vertrekt vanuit sleutelvragen over identiteit, regionalisering en het zoeken/verlangen naar roots. We lezen op de website onder andere: “Omdat wroeten in de West-Vlaamse aard ligt.” Eigenlijk had men beter gewoon een everzwijn genomen als identiteit, want West-Vlaamse varkens kunnen niet meer wroeten. Onze varkens lopen al lang niet meer buiten. Ze worden gevoederd met Braziliaanse soja, die gelinkt is aan ontbossing van het Amazonewoud, onteigening van lokale boeren en een gigantisch pesticideverbruik. Een monocultuur waarin iedere diversiteit, iedere lokale context vervangen is door een genetische woestijn.

In 2008 onderzocht het Dutch Research Institute for Transitions (Drift) op vraag van de Nederlandse overheid de aanwezigheid van de randvoorwaarden voor een transitieproces in de eiwitketen. Drift stelde toen dat de druk op het eiwitregime nog niet krachtig genoeg is om het op autonome wijze in transitie te laten gaan. Zij stelden toen dat drie verschillende symptomen te onderscheiden zijn die voorwaarden lijken te zijn voor transities: tension, stress, en pressure. Deze begrippen maken ons alert op bepaalde ontwikkelingen in maatschappelijke systemen, en helpen onderscheid te maken tussen ‘ruis’ en dynamiek die relevant is voor transities. Wat duiding om de vele mist te doen opklaren.

De productie van vlees neemt nog elk jaar toe. Toch weten veel mensen nauwelijks wat er op hun bord ligt. Of wat er voor nodig is geweest om het daar te krijgen. LoveMEATender is een film die klaarheid schept, hoopvol is en zich inschrijft in de eiwittransitie.

Op 23 juni won het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing vzw (VLAM) de Greenwash Award 2012. Wervel kreeg een brief van VLAM die de nominatie voor de Greenwash Award betreurt. Hieronder krijgt u een stuk uit Wervels antwoord aan VLAM. Essentieel is dat de eiwittransitie onderbelicht blijft in de communicatie.

Wervel betreurt met verbazing dat de KULeuven in de thesis van Kathleen Snels, een visie op efficiëntie van dierlijke productie aanhangt, die de realiteit negeert. De studie vergelijkt de eiwitefficiëntie van plantaardige en dierlijke voeding, om te concluderen dat de eiwitefficiëntie van bijvoorbeeld vleesvee 193% zou bedragen. Dit betekent dat de omweg via het dier bijna dubbel zo efficiënt zou zijn in vergelijking met wanneer de veevoergewassen rechtstreeks door de mens geconsumeerd zouden worden. De studie doet onverantwoord onrealistische aannames die de conclusies waardeloos maken.