Ga naar de inhoud

Het voedsel dat we eten heeft vaak een mondiale dimensie. Dieren worden gevoederd met overzees veevoeder, zaden worden door multinationals gepatenteerd en gecontroleerd. Zo is Vlaanderen bijvoorbeeld één van de grootste exporteurs van diepvriesgroenten en -frieten. 

Een internationale voedselketen is niet per sé slecht. Sommige gewassen worden nu eenmaal beter geteeld in bepaalde gebieden. Denk maar aan koffie, bananen of appelsienen. Maar vaak is het internationale aspect een uiting van een geglobaliseerde markt, waarbij voeding niet meer is dan koopwaar. Met winst dus als hoofddoel, en niet langer het voeden van de mens.

Kringlooplandbouw is per definitie lokaal. In de internationale handel na de Tweede Wereldoorlog werd daarom voedsel- en landbouwbeleid buiten de regels van de GATT (General Agreement on Tariffs and Trade) gehouden.

Maar met de Uruguay-ronde van de GATT (1986-1994) veranderde dat. Bij de stichting van de GATT-opvolger WTO (Wereldhandelsorganisatie) werd vanaf 1995 landbouw opgenomen in de neoliberale ideologie van de WTO. Sindsdien worden boeren en boerinnen uitgeleverd aan een wereldwijde concurrentiestrijd. Dat dicteren de ‘vrijhandelsakkoorden’, wat vertaald kan worden als ‘het recht van de sterkste’. Landbouw is sindsdien een ‘exportlandbouw’ geworden.



Cerrado 

Op vraag van sociale bewegingen en universiteiten werkt Wervel op Europees vlak aan het bekendmaken van de Braziliaanse Cerrado, een uniek gebied van 2 miljoen km² en met een ecosysteem van meer dan 45 miljoen jaar oud. Terwijl het Amazonegebied voor 20% vernietigd is, is dat voor de Cerrado al 54%, vooral voor soja richting Europa en China. 

Viva Cerrado is een gemotiveerde vrijwilligersgroep van Wervel die communicatie ontwikkelt en activiteiten organiseert om de problematiek van de Cerrado in de aandacht te brengen. Lees meer op de Viva Cerrado Website of blijf op de hoogte via Facebook of Twitter.

Stop de vernietiging van Cerrado. Teken het manifest

Het Cerrado Manifest is een dringende oproep van burgers om het vrijhandelsakkoord tussen de Europese Unie en de Mercosur-landen te herzien. Er moet meer aandacht besteed worden aan een eerlijk en duurzaam voedselsysteem en aan de bescherming van kwetsbare ecosystemen en bedreigde gemeenschappen.

Lees hier het (Engelstalig) manifest en onderteken het manifest hier.

Pé na terra

Pé na terra is een agro-ecologische boerderij en CSA in de Cerrado die voedsel voorziet voor 60 gezinnen. Het is een voortrekker van de groeiende agro-ecologische beweging in Brazilië die tegengewicht biedt aan de industriële landbouw die vooral ontbost en biodiversiteit vernietigt.

In 2016 richtte Fátima Cabral van Pé na terra Aprospera op, een groep agro-ecologische boeren die agro-ecologie promoten en samen ondertussen 21 CSA’s onderhouden in hoofdstad Brasília.

In samenwerking met Wervel maakte Louise Amand de documentaire ‘Pé na terra/Voeten op de aarde’ over alternatieven in de Braziliaanse Cerrado waarbij Fátima centraal staat. Met Wervel brengen we al jaren het verhaal van de Cerrado en de sojateelt in Brazilië naar buiten, met zowel aandacht voor de waanzinnige ontbossing aan de ene kant als de diversiteit aan hoopgevende initiatieven aan de andere kant.

Lees ook: Agro-ecologische boerderij Pé na terra afgebrand. Steun jij de heropbouw?

Bekijk hier de documentaire ‘Pé na terra/Voeten op de aarde’:


Soja

Overzeese soja wordt voornamelijk geïmporteerd als voer voor varkens en kippen, ook runderen (vooral in de intensieve melkveehouderij). Zelfs zalmen in de fjorden van Noorwegen krijgen vismeel van Peru en soja uit Amerika.

Die soja komt voornamelijk via Rotterdam vanuit Brazilië. Voor het telen van die soja worden onder andere in Brazilië enorme oppervlaktes waardevolle ecosystemen vernietigd. Iedereen kent de problematiek van het Amazonewoud. Maar ook de Braziliaanse Cerrado, één van de belangrijkste ecosystemen ter wereld, wordt massaal ontbost door industriële landbouwpraktijken.

Soja komt ook meer en meer uit Oost-Europa (Oekraïne, Roemenië,…). Dat is niet per sé duurzamer. Ook daar palmen grote landbouwbedrijven het land in, wordt er op grote schaal ontbost, water en grond vervuild, overmatig gebruik gemaakt van chemicaliën,…

Wervel werkt sinds zijn ontstaan in 1990 rond deze sojaproblematiek. In de loop der jaren werden hierover heel wat uitgaven gepubliceerd en verschillende acties gevoerd.

Via Campesina

Voedselsoevereiniteit houdt rekening met deze verschillende aspecten: het is het recht van volkeren en staten om een eigen landbouwbeleid te bepalen zonder daarbij de landbouw van andere landen te schaden. Dit betekent: 

  • Recht op kwalitatief voedsel met respect voor de plaatselijke gewoontes
  • Recht op een eerlijke prijs, zodat boeren waardig kunnen leven van de landbouw. 
  • Recht op productiemiddelen (grond, water, zaden, krediet,…).

Via Campesina bracht dit begrip voor het eerst op de FAO-top van 1996 in Rome. Sindsdien wordt deze visie door vele organen overgenomen. Via Campesina is een beweging van kleine boerinnen en boeren die wereldwijd opkomen voor een eerlijker en verantwoord landbouwsysteem. 

Meer informatie over de internationale beweging vind je bij La Via Campesina. Voor de Europese tak kan je terecht bij Euravia.

Boerenforum werkt intens samen met Wervel en bevindt zich in de brede bedding van de wereldwijde beweging Via Campesina.