Agro-ecologie door burgers
Neem voedsel terug in eigen handen!
Weet jij hoeveel de boer verdient aan het vlees, de groenten of aardappelen die op je bord komen?Jammer genoeg weten veel mensen vandaag niet langer waar hun voedsel vandaan komt of wat de waarde ervan is. Het voedselsysteem is dan ook in handen van een beperkt aantal multinationals en overheden die prijzen en regels bepalen. Tijd om voedsel weer in eigen handen te nemen.
Voedsel is meer dan koopwaar
Boeren verdienen vandaag meestal geen eerlijk inkomen. Ze verliezen hun autonomie. Net zoals wijzelf als eter: wat er op ons bord ligt, hangt vaak af van het ondoordringbare voedselsysteem.
Voedsel is nochtans een basisbehoefte, een mensenrecht en een manier om je cultureel te uiten. Ons landbouw- en voedselsysteem is fundamenteel voor onze cultuur, onze gezondheid en onze planeet. Dat maakt het absurd dat we dit laten bepalen door enkele multinationals die enkel uit zijn op winstoptimalisatie.
“De grote spelers die het voedselsysteem beheersen, hebben een de facto vetomacht in het voedselsysteem. Het is extreem moeilijk om het tegen hen op te nemen en tegen hen in te gaan. Voedseldemocratie kan tot een transformatie van het voedselsysteem te leiden”
Olivier De Schutter, VN-rapporteur voor het recht op voedsel (2008-2014)
De oplossing? Voedseldemocratie. Zo dragen we samen zorg voor ons landbouw- en voedselsysteem, boeren , eters, verwerkers en wetenschappers. We krijgen allemaal de mogelijkheid en de verantwoordelijkheid om mee te werken aan een beter voedselsysteem.
Hoe voedsel in eigen handen nemen?
Voedselgemeenschappen zijn associaties van burgers, boeren en verwerkers die samenwerken om de noden van de leden te realiseren. Ze kunnen de vorm aannemen van Community Supported Agriculture-boerderijen, samenwinkels of verwerkingsgroepen.
De boeren krijgen een eerlijke prijs voor hun werk, de eters krijgen toegang tot gezond en gevarieerd voedsel en het milieu krijgt de nodige ruimte. Deze voedselgemeenschappen worden regionaal of lokaal samengebracht en formuleren samen een voedselstrategie. Op die manier wordt democratisch vastgelegd waarheen we willen evolueren.
Voedseldemocratie gaat erom dat we samen, op een democratische manier, bepalen waar we met ons voedselsysteem naartoe willen. Vandaag gebeurt dat nog te vaak achter gesloten deuren. Wie beslist welke bestrijdingsmiddelen toegelaten zijn? Welke normen gelden voor dierenwelzijn? In welke technologieën wordt onderzoek gestimuleerd? En hoe beschermen we kinderen tegen ongezonde voeding en obesitas?
Dat zijn geen technische details, maar fundamentele keuzes met grote maatschappelijke impact. Toch worden ze vandaag in belangrijke mate gestuurd door grote bedrijven. Voedseldemocratie draait dat om: eerst het gesprek, breed en open, en daarna samen overgaan tot actie.
In een voedseldemocratie is er plaats voor verscheidenheid. Niet iedereen moet vegetarisch eten, niet alle boeren moeten via korte keten verkopen. De uitdaging zit er net in om de klassieke boeren mee te betrekken en inspraak te geven in de manier waarop we ons voedselsysteem inrichten. In het mondiale verlengstuk van de voedseldemocratie komen we terecht bij voedselsoevereiniteit.
Vandaag hebben we het voedselsysteem niet in eigen handen. Zowel boeren als burgers hebben weinig invloed en handvaten in het voedselsysteem. Vele boeren verkopen hun lekkere groenten, fruit en dieren aan een beperkt aantal opkopers. Bovendien zijn ze ook afhankelijk van een beperkt aantal leveranciers en soms zijn dat dezelfde als de opkopers.
Hoe kunnen we weer voedsel in eigen handen nemen? Op heel wat manieren gebeurt dat al. Lees meer over voedselcommons.
Zelf aan de slag met voedselsoevereiniteit
Wil je meer over voedselsoevereiniteit leren? Dat kan! Wervel helpt je op weg met inspirerende tools en activiteiten die je kennis verdiepen én je in beweging brengen.
Ontdek onze inspiratiebrochure samenwinkels
Onze infobrochure over samenwinkels legt kort uit dat samenwinkels collectieve, niet-winstoogmerk buurtwinkels zijn waarin burgers en boeren samenwerken aan lokaal, ecologisch en fair voedsel, met sterke betrokkenheid en transparantie over herkomst en waarden van de producten. De brochure geeft ook voorbeelden van bestaande samenwinkels, hun uiteenlopende vormen en hoe deze alternatieve winkels bijdragen aan een eerlijker, lokaal voedselsysteem met praktische inspiratie om er zelf een te starten.
Speel het AgroTopia spel
Via een speels en coöperatief spel ontdekken deelnemers zelf de knelpunten van het huidige voedselsysteem en hoe agro-ecologie duurzame oplossingen biedt. Na de workshop begrijpen ze de 13 agro-ecologische principes en weten ze hoe ze in hun dagelijks leven kunnen bijdragen aan een eerlijk, gezond en milieuvriendelijk voedselsysteem.
Interesse? Vraag hier je spelmoment aan
