Wervel is één van de oudste bewegingen rond agro-ecologie in Vlaanderen. In de jaren 90 werd Wervel opgericht. Sinds die oprichting hebben we heel wat problemen uit het voedselsysteem aangekaart, maar vooral ook heel wat hoopvolle initiatieven in de kijker gezet en ondersteund. We nemen je graag mee doorheen onze rijke geschiedenis.

Van werkgroep tot beweging

Eind 1989 startte Wervel onder de naam ‘Werkgroep voor een Rechtvaardige en Verantwoorde Landbouw’. Vanuit een diepe bezorgdheid over de wereldwijde voedselongelijkheid sloegen geëngageerde mensen de handen in elkaar, geïnspireerd door de visie van Europarlementariër Herman Verbeek. Hij sprak over een wereld waarin het ene deel van de mensheid honger leed, terwijl het andere deel in overvloed leefde. En toch werden boeren aan beide kanten van de wereld onderbetaald.

Vanaf het begin zette Wervel zich in voor landbouw in boerenhanden. We stonden naast pionierboeren die kozen voor ecologische, solidaire alternatieven. Tegelijkertijd richtten we ons op beleidsverandering en bewustwording bij burgers: eerlijke prijzen, toegang tot grond, ondersteuning van duurzame teelten en het stimuleren van lokale consumptie.

In 1996 werd de werkgroep omgevormd tot een officiële vzw.

Van lokale bodem tot Braziliaanse savanne

Een belangrijk keerpunt kwam toen Wervel zich begon te verdiepen in de internationale verbanden van onze landbouw en voedselconsumptie. Luc Vankrunkelsven, jarenlang Wervel-medewerker en één van de oprichters, bracht in woord en daad de Braziliaanse Cerrado onder de aandacht: een uitgestrekt savannegebied dat steeds verder wordt ontbost om plaats te maken voor grootschalige soja- aanplant bestemd voor Europese veestallen.

Wervel trok aan de alarmbel: deze exportlandbouw put de bodem uit, vernietigt biodiversiteit en drijft lokale gemeenschappen van hun land. Door jaarlijks naar Brazilië te reizen en via publicaties, lobbywerk, bezoeken aan ambassades en universiteiten,… zette Luc met Wervel de Cerrado op de kaart. Hij gaf zo een gezicht aan de verborgen ecologische en sociale kost van onze voedselproductie.

Erkenning als sociaal-culturele beweging

In 2006 kreeg Wervel officiële erkenning als sociaal-culturele beweging binnen het Vlaamse Cultuurbeleid. Daarmee werd onze rol als beweging van maatschappelijk belang bevestigd. Die erkenning gaf ons meer slagkracht en verantwoordelijkheid: we zetten niet enkel agro-ecologie op de kaart, maar werden ook bruggenbouwer tussen boeren, burgers, beleidsmakers, middenveld en wetenschap.

Kiem van nieuwe initiatieven

Doorheen de jaren stond Wervel ook aan de wieg van vele initiatieven die vandaag hun eigen koers varen in het brede veld van duurzame landbouw en voeding. Denk aan netwerken rond korte keten, agroforestry, voedselteams, voedselraden,… We speelden een verbindende rol, hielpen pioniers opstarten, leverden inhoudelijke input en hielden vinger aan de pols.

Van Landbouw naar voedsel in eigen handen

Onze focus is met de jaren verbreed. Waar we ooit spraken over ‘landbouw in eigen handen’, spreken we vandaag over ‘voedsel in eigen handen’. Want voedsel is geen loutere marktwaar. Het is een levensbron die we samen beheren. Van het telen, verwerken en verdelen tot het eten zelf: elk aspect van het voedselsysteem vraagt om betrokkenheid, rechtvaardigheid en ecologisch herstel.

Een waaier aan acties en campagnes

Wervel organiseerde heel wat acties en campagnes in de voorbije jaren.