Niet elke winkel is hetzelfde en niet elke winkel werkt op dezelfde manier.

Met Mei Supermarktvrij nodigt Wervel je uit om een maand lang anders boodschappen te doen. Maar wat bedoelen we eigenlijk met een supermarkt? En betekent dat dat we alle winkels met een ruim aanbod of een dagelijkse boodschappenfunctie over dezelfde kam scheren? Zeker niet.

We willen met Mei Supermarktvrij niet de zelfstandige buurtwinkel viseren die bewust samenwerkt met lokale boeren, producenten zichtbaar maakt en inzet op eerlijke prijzen. Integendeel: zulke winkels zijn belangrijke bondgenoten in de zoektocht naar een ander voedselsysteem.

Voor Wervel gaat het niet alleen om waar je boodschappen doet, maar vooral om hoe onze voedselvoorziening georganiseerd is.

Wanneer spreken we over een supermarkt?

Een supermarkt is een winkel waar consumenten terechtkunnen voor een breed assortiment voedingsmiddelen en dagelijkse producten. Vaak maakt de winkel deel uit van een grotere keten of werkt hij met centrale aankoopstructuren, grootschalige distributie en gestandaardiseerde assortimenten.

Dat model heeft gevolgen voor de manier waarop voedsel wordt geproduceerd, aangekocht en verkocht. De schaal waarop wordt ingekocht, de afspraken met leveranciers, de verdeling van marges en de zichtbaarheid van producenten bepalen mee welke plaats boeren krijgen in de voedselketen.

Dat betekent niet dat elke supermarkt op dezelfde manier werkt, of dat elke kleine winkel automatisch lokaal en eerlijk is. Er bestaan verschillen tussen winkels, ook binnen dezelfde categorie. Daarom kijkt Wervel verder dan het winkeltype alleen.

Waar letten we dan wél op?

Bij Wervel geloven we in een voedselsysteem waarin boeren een eerlijke prijs krijgen, voedselproductie rekening houdt met de natuur en burgers meer zicht en zeggenschap krijgen over hun eten.

We vinden het daarom belangrijk om te kijken naar de keuzes die winkels maken.

Krijgt de producent een eerlijke prijs?

Een winkel die bewust rekening houdt met de productiekosten en de vergoeding van boeren, draagt bij aan een rechtvaardigere voedselketen. De laagste consumentenprijs is niet automatisch de eerlijkste prijs.

Is de producent zichtbaar?

We vinden het belangrijk dat consumenten kunnen ontdekken wie hun voedsel produceert. Aandacht voor de boer, de herkomst en het verhaal achter een product helpt om de afstand tussen producent en eter te verkleinen.

Werkt de winkel samen met lokale producenten?

Lokale samenwerkingen geven producenten kansen om hun producten af te zetten en maken lokale voedselnetwerken sterker. Ze kunnen ook zorgen voor meer transparantie en rechtstreeks contact tussen boer, winkel en klant.

Is er aandacht voor ecologische productie?

De manier waarop voedsel wordt geproduceerd, is minstens zo belangrijk als de plaats waar het wordt verkocht. We kijken daarom ook naar de ruimte die winkels geven aan ecologische en agro-ecologische producten.

Welke winkels passen bij voedsel met LEF?

We zien heel wat mogelijkheden om voedsel dichter bij boeren en burgers te brengen. Verschillende winkelvormen en initiatieven kunnen daarin een rol spelen.

Samenwinkels

Samenwinkels brengen mensen samen rond hun voedselvoorziening. Ze geven ruimte aan lokale en ecologische producten en bouwen aan betrokkenheid, samenwerking en zeggenschap.

Buurtwinkels met LEF

Een buurtwinkel kan een belangrijke schakel zijn in een lokaal voedselsysteem. Wanneer een winkelier bewust samenwerkt met producenten uit de omgeving, inzet op ecologische producten en eerlijke afspraken maakt over prijzen, draagt die winkel bij aan de verandering die we nastreven.

Winkels die producenten zichtbaar maken

Sommige winkels zetten hun leveranciers letterlijk en figuurlijk in de kijker. Ze vertellen waar producten vandaan komen, maken duidelijk wie ze produceert en besteden aandacht aan de vergoeding die producenten ontvangen.

Dat soort keuzes verdient erkenning en navolging, ongeacht de grootte van de winkel.

Mei Supermarktvrij: geen aanval op lokale winkeliers

Met Mei Supermarktvrij willen we mensen uitnodigen om hun dagelijkse boodschappen eens anders te organiseren. We willen hen laten kennismaken met de boerderijwinkel, de markt, Voedselteams, samenwinkels en andere initiatieven die boer en eter dichter bij elkaar brengen.

Tegelijk willen we het gesprek openen over de organisatie van onze voedselketen. Wie bepaalt wat er in de winkelrekken ligt? Welke ruimte krijgen boeren en lokale producenten? En hoe zorgen we ervoor dat voedselproductie ecologisch én economisch leefbaar blijft?

Het gaat dus niet om het afwijzen van iedere winkel met een breed assortiment. Het gaat om het ontdekken en versterken van alternatieven die bijdragen aan een lokaal, ecologisch en fair voedselsysteem. Ook winkeliers kunnen daarin een belangrijke rol spelen.

Werk je als winkelier bewust samen met lokale producenten en wil je voedsel met LEF versterken? Dan gaan we graag met je in gesprek.

Samen maken we het verschil

Een ander voedselsysteem ontstaat niet door winkels tegenover elkaar te zetten, maar door te tonen wat er anders kan en door samen te werken met mensen die verandering mogelijk maken.

Als consument kun je nieuwe aankoopplekken ontdekken. Als producent kun je verbinding zoeken met lokale winkels. En als winkelier kun je keuzes maken die boeren, ecologie en eerlijke voedselrelaties versterken.

Dat is waar Mei Supermarktvrij voor staat: niet alleen een maand anders boodschappen doen, maar samen nadenken over de voedselketen die we willen.

Lokaal, Ecologisch en Fair. Samen hebben we LEF!