Agroforestry
Agroforestry is een landbouwpraktijk waarbij bomen of struiken bewust gecombineerd worden met akkerbouw, groenteteelt of veeteelt op één perceel. Deze mix van landbouw en bosbouw versterkt de biodiversiteit, zorgt voor meer klimaatrobuustheid en biedt nieuwe economische kansen voor boeren. Bomen leveren immers meer dan hout: ze bieden schaduw en veevoeder, verbeteren de bodem, vangen water op en vormen een thuis voor nuttige dieren.
Bomen op het land door de jaren heen
Agroforestry is eigenlijk allesbehalve nieuw. Eeuwenlang stonden bomen centraal in het Europese landbouwlandschap. Denk aan houtkanten, hoogstamboomgaarden en knotwilgen langs velden. Deze systemen verdwenen grotendeels door schaalvergroting en de drang naar ‘machine-efficiënte’ landbouw zonder ‘natuurlijke obstakels’. Maar met de huidige klimaatuitdagingen en de nood aan veerkrachtige landbouwsystemen groeit de interesse in agroforestry opnieuw.
Agroforestry terug op de kaartIn Vlaanderen zette Wervel agroforestry vanaf 2001 opnieuw op de kaart. Wat begon als pionierswerk, groeide uit tot een breed gedragen beweging. Vandaag coördineert ILVO het Vlaams consortium Agroforestry waarin onderzoekers, landbouwers, beleidsmakers en middenveld samenwerken. Wervel blijft een actieve partner in dit verhaal.
Wil je meer weten?
- Lees onze brochure ‘Bomen voor veerkracht’
- Ontdek 10 inspirerende praktijkfiches of verdiep je in 46 innovatieve agroforestry- oplossingen. Deze fiches werden ontwikkeld samen met een dertigtal partners uit 17 verschillende landen.
- Herbekijk ook onze digitale middagsessie over agroforestry op YouTube
Agroforestry biedt zowel ecologische als economische voordelen. Bomen verbeteren de bodemstructuur, bevorderen waterinfiltratie, bieden schaduw voor dieren en gewassen, en verhogen de biodiversiteit. Op termijn kunnen ze ook extra inkomsten genereren via hout, vruchten of noten. Bovendien maakt agroforestry landbouwsystemen veerkrachtiger tegen klimaatverandering.
Ja. Agroforestry hoeft geen grootschalig project te zijn. Ook op kleinere percelen kan het zinvol zijn om bomen of struiken te integreren, bijvoorbeeld als windhaag, voederhaag of schaduwbiedende boom. Het komt erop aan om een ontwerp te kiezen dat past bij het perceel, het bedrijf en de doelstellingen van de landbouwer.
Ja, de Vlaamse overheid voorziet subsidies voor agroforestry via het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Daarnaast biedt het consortium Agroforestry, waar Wervel deel van uitmaakt, begeleiding en informatie op maat.
Je kan perfect stapsgewijs starten. Agroforestry draait om doordachte combinaties. Begin bijvoorbeeld met een proefstrook, een houtwal of een paar voederbomen in je weide. Zo krijg je inzicht in de dynamiek tussen bomen en je teeltsysteem.
Dat hangt af van het doel: wil je voeder, vruchten, stikstofbinding, houtproductie, schaduw of biodiversiteit bevorderen? Inheemse soorten zoals tamme kastanje, walnoot, meidoorn, hazelaar, wilg of els worden vaak gebruikt. Het is belangrijk om de juiste soort op de juiste plaats te zetten.
Zelf aan de slag?
Wil je meer over agroforestry leren? Dat kan! Wervel helpt je op weg met inspirerende tools en activiteiten die je kennis verdiepen én je in beweging brengen.
Infosessie agroforestry
Wervel geeft op regelmatige basis infosessies rond agroforestry. Ideaal voor verenigingen, scholen of bedrijven die willen inzetten op duurzame land- en bosbouw, klimaatadaptatie of eetbare buurtbossen. Samen ontdekken we hoe agroforestry de landbouwtechniek is tot een veerkrachtige voedselproductie.
Lees onze agroforestrybrochure
In onze brochure vind je een heldere introductie tot de bodemproblematiek én agro-ecologische oplossingen. Met boeiende voorbeelden, illustraties en praktische tips is dit een ideale start voor wie zich wil verdiepen in dit thema. Je kan de brochure gratis downloaden of bestellen via ons formulier.
Organiseer een filmavond
Samen met de Universiteit van Wageningen en internationale partners ontwikkelde Wervel het educatieve spel Living Soil. In dit bordspel kruip je in de huid van een landbouwer en leer je spelenderwijs wat de impact is van je keuzes op de bodem. Een leuke én leerzame ervaring voor groepen, scholen, organisaties of evenementen. Wervel begeleidt graag een spelsessie op maat.
Word lid van EURAF
EURAF, de European Agroforestry Federation, brengt grondgebruikers, boeren, veehouders, organisaties en academici samen die allemaal gefascineerd zijn door de wisselwerking tussen bomen met gewassen en/of dieren. Ook jij kan hiervan deel uitmaken. Word lid van dit Europees netwerk.
Interesse in een sessie of workshop? Ontdek hier ons volledige aanbod en vraag een moment aan.
Samen maken we landbouw veerkrachtiger. Mét bomen.